Po co święta raz jeszcze

W odpowiedzi na pełen agresji komentarz zamieszczony pod postem DB o tradycji, niewierzących i świętach pozwalam sobie zabrać głos raz jeszcze.

Święto, zwane dzisiaj Bożym Narodzeniem, znane było ludziom, zanim Chrystus narodził się w stajence (daty tego wydarzenia nie podaje żadna z Ewangelii). Według starych (pogańskich jeszcze) wierzeń 25 grudnia rozpoczyna cykl 12 strasznych dni – kiedy to rosnące w siłę światło walczy z wciąż potężnymi siłami ciemności – niedowiarkom (sic!) proponuję, aby prześledzili czas wschodu i zachodu słońca od 25 grudnia do 6 stycznia. Widać walkę i widać zwycięstwo. Widać święta? Jest to czas wielkiej grozy (w dobie elektryczności słabo odczuwanej, ale dawno, dawno temu niezwykle mocno przeżywanej – od światła słonecznego zależało życie, ciemność to śmierć). W czas wielkiej grozy ludzie chronią się w domowym zaciszu, skupiają przy świetle i czekają na rozstrzygnięcie walki. Dlatego tak ważna jest gwiazda, która ma prowadzić przez ciemność (a w historii biblijnej wskazała drogę Trzem Królom do Betlejem), symbolem życia i odrodzenia jest wiecznie zielone drzewko ozdobione owocami i łakociami  jako zapowiedzią przyszłego dostatku. Odległym echem suszonego jabłka wieszanego na choince są kuliste bombki. Stół wigilijny ugina się od potraw, których symbolika ma wiele wspólnego z zaświatami i śmiercią. Ot, choćby grzyby – ciemne owoce lasu – niektóre mogą powodować stany narkotyczne – bliskie snom – sen kojarzony jest ze śmiercią (czy nie mówi się „zasnąć w Panu”?). Tym bardziej mak. Też wywołuje sen, stan bliski śmierci (wystarczy przypomnieć sobie mit o Demeter chociażby). Nie bez powodu większość potraw robi się z suszonych grzybów, suszonych owoców (kompot), mak też jest suchy – suchy, czyli pozbawiony życia. Suchymi potrawami karmi się umarłych – temu samemu służy też dodatkowe, puste nakrycie zostawione na stole. Dla „zbłąkanego wędrowca”, mówimy, nie podejrzewając nawet, że chodzi o tych, którzy wybrali się w ostateczną podróż. Boże Narodzenie, jak każde święto, znosi granicę między światem żywych a światem umarłych, przypomina o nierozerwalności naszych losów. Ostateczne zwycięstwo światła 6 stycznia witane było hałaśliwie, aby ostatecznie odegnać duchy ciemności i zimy. Huk petard – przeniesiony na ostatni dzień roku jest dzisiaj wyłącznie zabawą. Nikt już nie pamięta o głębszym znaczeniu tego hałasu. Mogłabym tak długo – o opłatku jeszcze, o gadających zwierzętach, o obfitości potraw na wigilijnym stole... Ale chyba wystarczy, żeby zobaczyć, że tak zwane Boże Narodzenie to TRADYCJA dużo dłuższa niż chrześcijaństwo i zapisana w tak zwanej podświadomości zbiorowej, a tę posiadają nawet niewierzący i wahający się. Dlaczego więc odmawia im się hołdowania tej tradycji? Bo została wyparta, zmieniona przez nowszą? Życie wszystkich ludzi, wszystkiego, co żyje zależy od słońca w większym stopniu niż od Jezusa Chrystusa. Trzymajmy więc kciuki za walkę światła z ciemnością. 

W powyższych rozważaniach wsparłam się ustaleniami kulturoznawców, historyków i filozofów religii.

AJ